Sosyal Roller Teorisi

Sosyal roller, bir sosyal statü veya makamın, o sosyal sistem içinde o mevkide bulunan kişiden beklediği rollerdir. Sosyal roller kişilere bazı hak ve yetkiler vermesinin yanı sıra bazı sorumluluk ve yükümlülükleri de getirir. Sosyal hayat içinde yaşayan herkes, kendi sosyal rolünün veya rollerinin gereğini yapmak zorundadır; çünkü toplumdaki çeşitli kurum ve kişiler, bu arada toplumun kendi günlük işleyişi kişilerin kendilerinden beklenen rolleri yapıp yapamadığını kontrol etmektedir. Sosyal sistem içinde başarılı olma ve yükselmenin yolu, kişilerin kendilerine düşen rolleri iyi yapmasıdır. Sosyal hayat içinde bireylerin davranışlarını genellikle sosyal roller belirlediği gibi, kişiler de sosyal rollere yön ve çeşni vermektedirler. Sosyal sistem içindeki herkesin, üzerine düşen rolleri benimseme, algılama, yorumlama ve kendi şahsiyetlerine göre değişik yapma hakları vardır (“Her yiğidin bir yoğurt yeyişi vardır”) ama bu farklılık sadece bir çeşni mahiyetinde kalmalı ve genelde kişinin şahsiyeti bu rollerle bütünleşebilmelidir.

Bazı sosyologlar sosyalleşmeyi, kişinin sosyal rolleri almaya (“rolle taking”, “Rollen einnehmen”) hazır hale getirilmesi olarak alıyorlar. Bir birey yaşadığı sosyal hayat içinde kendi iradesiyle veya iradesi dışında çeşitli roller almaktadır. Bu bakımdan sosyalleştirme, kişilerin gelecekteki annelik-babalık, öğretmenlik, mühendislik, çiftçilik v.s.. gibi rollere hazırlanması olarak görülüyor.

Bu öğrenme kuramının öncüleri N.E. Miller, J. Dollard ve A. Bandura’dır. Bu psikologlardan Miller ve Dollard’ a göre, çocuklar çevredeki kişilerin davranışlarını ve bu davranışların sonucunu gözlerler. Gözledikleri davranışlardan pekiştirilenleri taklit ederken, sonucu olumlu olmayan davranışları taklit etmezler. Bu nedenle bir modeli taklit etme bir tür edimsel koşullanmadır. Bu açıklamaya göre bir davranışın öğrenilmesi için, bireyin bu davranışın sonucunu yaşayarak öğrenmesi gerekmez. Örneğin köpek tarafından ısırılan ya da salıncaktan düşen bir çocuğu gözleyen biri, köpek ve salıncaktan korkabilir. Günlük yaşantımızda gözleyerek öğrendiğimiz pek çok davranış vardır.

Eğitimci

Eğitimci

Eğitim - Öğretim dünyasından haberler.

Yazarın diğer yazıları:

Sosyal Roller Teorisi” için 6 yorum

  • 17 Ağustos 2015 tarihinde, saat 10:20
    Permalink

    Öncelikle bu teoriyi daha önce duymuştum çok farklı bir teori

    Yanıtla
  • 5 Eylül 2015 tarihinde, saat 16:54
    Permalink

    Bu teori hakkında bilgim vardı dahada geliştirdim teşekkürler.

    Yanıtla
  • 11 Eylül 2015 tarihinde, saat 10:14
    Permalink

    Paylaşım için teşekkürler

    Yanıtla
  • 16 Eylül 2015 tarihinde, saat 18:57
    Permalink

    harika adamlar yapmisya hellal olsun tebrik ediyorum

    Yanıtla
  • 21 Eylül 2015 tarihinde, saat 18:50
    Permalink

    Bilgilendirme şahane olmuş gercekden cok faydalı bir makale. Böle şeylerle bilgilendirmek güzle bir yol bence

    Yanıtla
  • 12 Ekim 2015 tarihinde, saat 13:06
    Permalink

    Çok iyi bir bakış açısı kazandırıyorsunuz. Teşekkürler,

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir